Türkiye Otomobil Sektörü Yapay Zeka Görünürlük Endeksi

Yapay zeka destekli arama ve keşif araçları, otomobil satın alma sürecinin görünmeyen ama giderek güçlenen aktörlerinden biri hâline geliyor. Araç satın alan kullanıcıların %30’u fiyat, marka ve model karşılaştırması yapmak için ChatGPT, Gemini ve Claude gibi yapay zeka cevap motorlarını kullanıyor. Bu araçları kullanan kullanıcıların %97’si ise yapay zeka yanıtlarının satın alma kararlarını etkilediğini ifade ediyor.

Aslında bu dönüşüm, Visby AI  olarak daha önce farklı sektörlerde gözlemlediğimiz yapısal bir değişimin otomotivdeki yansıması niteliğinde. Yapay zeka cevap motorlarının kullanıcıyı hangi markalara yönlendirdiğini ortaya koyduğumuz ChatGPT Türkiye’de Hangi E-Ticaret Sitelerine Trafik Gönderiyor? araştırması, yapay zeka  görünürlüğünün e-ticaret ve fiyat karşılaştırma platformlarındaki etkisini göstermişti. Benzer şekilde, Bankacılık Sektörü AI Görünürlük Raporu ise farklı kategorilerde oluşan marka algısının yapay zeka yanıtlarında nasıl şekillendiğini göstermişti.

Türkiye’nin ChatGPT kullanım oranlarında en üst sırada yer alması, bu dönüşümü otomotiv sektörü açısından daha da kritik kılıyor. Artık yalnızca satış hacmi değil; yapay zeka platformlarında hangi markanın, hangi bağlamda ve ne sıklıkla önerildiği de rekabetin yeni göstergelerinden biri hâline geliyor.

Bu araştırma, Türkiye’de faaliyet gösteren otomobil markalarının ChatGPT başta olmak üzere yapay zeka cevap motorları üzerindeki görünürlüklerini anlamak ve bu görünürlüğün satış verileriyle nasıl ayrıştığını ortaya koymak amacıyla, Visby AI teknolojisi kullanılarak hazırlanmıştır.

Visby AI Nedir?

Visby AI; markanızın yapay zeka arama ve cevap motorlarındaki görünürlüğünü izlemekten başlayarak, SEO ve GEO odaklı aksiyonlar üretmeye, rakiplerinizle aranızdaki görünürlük açıklarını kapatacak içerikleri otomatik olarak oluşturmaya kadar, yapay zeka çağının dijital pazarlama sürecini uçtan uca kapsayan bir platformdur.

Visby AI hakkında detaylı bilgi almak veya markanızın yapay zeka cevap motorlarındaki performansını görmek isterseniz, web sitesi üzerinden ücretsiz demo talep edebilirsiniz.

Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?

Bu araştırmada Visby AI sorgu takibi ve analiz özellikleri kullanıldı. Türkiye otomobil sektörü için hazırlanan 130 farklı marka dışı sorgu ve buna ek olarak 25 marka sorgusu ayrı ayrı analiz edildi. Her bir yapay zeka yanıtı detaylı biçimde incelenerek, hangi markaların hangi bağlamlarda ve hangi kaynaklarla öne çıktığı haritalandırıldı.

Bu çalışma sonucunda, otomobil sektörü özelinde Türkiye’nin ilk kapsamlı yapay zeka alıntı (citation) haritası oluşturuldu ve markaların yapay zeka platformlarındaki görünürlük dinamikleri net biçimde ortaya kondu.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Otomobil Satın Alma Yolculuğunda Yapay Zekanın Yeni Rolü

Kullanıcılar için yapay zeka cevap motorları, yalnızca bilgi alınan bir araç değil; seçenekleri daraltan, karşılaştıran ve karar sürecini hızlandıran bir rehber konumunda. “Hangi araç bana uygun?”, “Bu bütçeyle ne almalıyım?” gibi sorular artık klasik arama motorlarından çok, yapay zeka platformlarına yöneliyor.

Bu da otomobil markaları için yeni bir görünürlük alanı yaratıyor: yapay zeka görünürlüğü.

Bu Araştırma Ne Anlatıyor, Veriler Nasıl Okunmalı?

Araştırma, Türkiye otomobil pazarını kullanıcı bakış açısıyla ele alan üç ana kategori üzerinden kurgulandı: gövde tipine göre, tüketim şekline göre ve kullanım amacına göre.

Bu ana kırılımlar altında oluşturulan yedi alt kategori için huni (funnel) yaklaşımı esas alındı. Kullanıcıların araştırma, karşılaştırma ve karar aşamalarını temsil eden marka dışı sorgular üzerinden yüzlerce yanıt analiz edildi.

Marka sorguları tarafında ise 2025 ODMD raporlarında öne çıkan markalar referans alındı. Marka-model karşılaştırmalarına odaklanan sorgularla, yapay zeka cevap motorlarının hangi markaları ve hangi platformları referans aldığı incelendi.

Yapay Zeka Görünürlüğünde Dengeler Nasıl Değişiyor?

Genel marka görünürlüğüne bakıldığında Volkswagen, yapay zeka yanıtlarında en sık karşılaşılan marka olarak öne çıkmaktadır. Renault ise çok yakın bir konumda onu takip etmektedir. Her iki markanın da geniş ürün gamı ve farklı kullanıcı senaryolarında sıkça referans alınması, bu görünürlüğü kısmen açıklamaktadır.

Hyundai’nin yapay zeka görünürlüğünde ilk üç marka arasında yer alması dikkat çekici bir nokta. Yapay zeka platformları markaları alıntılarken yalnızca genel bilinirlik düzeyine değil; farklı sorgu senaryolarında karşılaşılma sıklığına, içerik bulunurluğuna ve karşılaştırma bağlamındaki temsiline de bağlı olarak yanıt üretmektedir. Bu da belirli kategorilerde bazı markaların daha görünür olmasına zemin hazırlayabilmektedir.

İlk üç marka dışında kalan dağılım ise oldukça dengeli. Bu da yapay zeka platformlarında görünürlüğün tekelleşmediğini, rekabetin geniş bir alana yayıldığını ortaya koyuyor.

Yapay Zeka’ya Soruldu: Hangi Gövde Tipinde Hangi Markalar Öne Çıkıyor?

Gövde tipine göre yapılan analizler; SUV, hatchback ve sedan kategorilerinde ChatGPT, Gemini ve Claude’un nasıl bir marka algısı sunduğunu net biçimde gösteriyor. Kullanıcıların araç tipine göre beklentileri, elde edilen yanıtlarda da belirgin şekilde ayrışıyor.

SUV Kategorisi Liderleri: Asya Markaları

SUV kategorisinde yapay zeka cevap motorları yanıtları büyük ölçüde otomobil markalarına odaklanıyor. Bununla birlikte, farklı bilgi kaynaklarının da yanıtlar içerisinde aktif biçimde kullanıldığı görülüyor.

Bu kategoride %8,04'lük pay ile Hyundai, Kia ve Toyota ilk sırayı paylaşıyor. İlk sıralarda Japon ve Kore markalarının yoğunlaşması, SUV kategorisinde Asya menşeli markaların güçlü bir algıya sahip olduğunu gösteriyor. Dikkat çeken bir diğer nokta ise liderliğin tek bir markada toplanmaması. ChatGPT, Gemini ve Claude, kullanıcıya karşılaştırmalı ve çok markalı bir öneri seti sunuyor.

Satış verileriyle kıyaslandığında ise bazı Avrupa markalarının SUV görünürlüğünde geri planda kaldığı görülüyor. Bu da yapay zeka önerilerinin satıştan bağımsız bir algı dünyası oluşturabildiğini gösteriyor.

Hatchback’te Liderlik Renault’da

Hatchback kategorisinde daha net bir liderlik tablosu ortaya çıkıyor. Renault, sorgu yanıtlarında bu kategoride %11,54’lük pay ile en sık öne çıkan marka konumunda. Volkswagen ve Hyundai ise yakın takipte yer alıyor.

Bu kategoride Avrupa markalarının belirgin bir ağırlığı bulunuyor. Şehir içi kullanım, kompakt tasarım ve ekonomik sürüş gibi kriterlerin,  yapay zeka yanıtlarında Avrupa markalarıyla daha güçlü eşleştirildiği görülüyor. Ayrıca bütçe dostu markaların görünürlük kazanması, hatchback kategorisinde fiyat-performans algısının yapay zeka tarafından da desteklendiğini gösteriyor.

Sedan Kategorisi: Lider Net Ama Farklar Küçük

Sedan araçlarda marka otoritesi daha güçlü bir biçimde hissediliyor. Elde edilen yanıtlar büyük ölçüde doğrudan markalara referans veriyor ve marka dışı kaynaklar daha sınırlı kalıyor.

Fiat %11,52 payla lider konumda, Toyota ikinci, Renault üçüncü sırada yer alıyor. İlk sıralardaki farkların sınırlı olması, sedan kategorisinde rekabetin dengeli ve kırılgan bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

İş İçin Araç Arayanlara Yapay Zeka Ne Öneriyor? Ticari Kategorinin Kazananı Kim?

Ticari araç kategorisi için elde edilen yanıtlarda markalaşmanın en güçlü hissedildiği alanlardan biri. Yapay zeka, bu kategoride büyük ölçüde doğrudan otomobil markalarına odaklanıyor.

Ford, ticari araçlarda en çok anılan marka olarak öne çıkıyor. Arkasından Fiat, Volkswagen, Renault ve Peugeot takip ediyor. 

Dikkat çeken bir diğer nokta ise Dacia gibi pazarda güçlü konuma sahip bazı markaların yapay zeka görünürlüğünde ilk sıralarda yer almaması.

Yakıt Tercihi Değiştikçe Yapay Zeka Önerileri Nasıl Şekilleniyor?

Yakıt tipi kırılımı; elektrikli, benzinli ve dizel araçlar üzerinden incelendiğinde, her kategorinin kendine özgü bir görünürlük dinamiği olduğu net biçimde görünüyor.

Elektrikli Araçlarda Tesla Lider

Elektrikli araç kategorisi, marka çeşitliliğinin ve bilgi kaynağı çeşitliliğinin en yüksek olduğu alanlardan biri. Tesla bu kategoride %8,79’luk pay ile lider konumda yer alırken, Togg ve Hyundai listede ikinciliği paylaşıyor.

Özellikle Togg’un yüksek bir yapay zeka görünürlüğüne sahip olması, yerli marka algısının elde edilen yanıtlarda güçlü biçimde karşılık bulduğunu gösteriyor.

Benzinli Araçlarda Görünürlük: Satış Oranı ve Görünürlük Ayrışıyor

Benzinli araç kategorisinde marka dışı kaynakların daha yoğun kullanıldığı görülüyor. Volkswagen bu alanda %9,52’lik pay oranı ile liderlik konumundayken, Toyota ve Hyundai ise ikinciliği paylaşıyor.

Dikkat çeken bir diğer nokta, SUV kategorisinde olduğu gibi Hyundai’nin bu kategoride de ilk sıralarda yer almasıdır. Bu durum, markaların yalnızca tek bir kategoriyle sınırlı kalmadan, farklı segmentlerde de yapay zeka görünürlüğü elde edebildiğini göstermektedir.

Dizel Kategorisinde Liderliği İki Marka Paylaşıyor

Dizel araç kategorisinde Avrupa markalarının ağırlığı net biçimde hissediliyor. Volkswagen ve Peugeot %10,74’lük pay oranı ile ilk sırayı paylaşırken Renault da bu kategoride öne çıkan markalar arasında yer alıyor. Premium markaların da dizel kategorisinde görünürlük elde etmesi, bu kategorinin yapay zeka cevap platformlarında hâlâ güçlü bir karşılığa sahip olduğunu gösteriyor.

Yapay Zeka Otomobil Bilgisini Kimden Alıyor?

Yapay zeka arama motorlarının otomotiv içeriklerinde en sık referans verdiği kaynakların teknoloji ve otomobil incelemesi odaklı platformlar olması dikkat çekiyor. Özellikle Donanım Haber’in en çok alıntı yapılan site olarak öne çıkması, detaylı analiz, teknik içerik ve karşılaştırma sunan uzman kaynakların LLM’ler tarafından daha görünür hale getirildiğini ortaya koyuyor.

Filo kiralama özelinde ise B2B uzmanlığı olan, sektöre odaklanan Hedef Filo’nun açık ara öne çıktığı görülüyor. Operasyonel kullanım senaryolarında niş bilgi kaynakları daha yüksek görünürlük elde ediyor.

“X mi Y mi?” Sorularında Kim Kazanıyor?

Karşılaştırma odaklı sorgularda yapay zekaların tek bir kaynağa bağlı kalmadığı, çoklu referans yaklaşımını benimsediği görülüyor. Buna rağmen arabavs.com bu alanda en çok önerilen platform olarak öne çıkıyor. Onu sifiraracal.com ve Donanım Haber takip ediyor.

Dikkat çekici bir nokta ise YouTube’un sıralamada yer alması. Bu durum, LLM’lerin yalnızca metin tabanlı içerikleri değil video içeriklerini de tarayıp değerlendirdiğini destekleyici niteliktedir. Ürün incelemeleri, test sürüşleri ve karşılaştırma videoları gibi formatlar da yapay zeka yanıtlarının oluşumunda referans kaynağı haline gelebilmekte; böylece video platformları da görünürlük ekosisteminin bir parçası olmaktadır.